Bản sắc văn hóa dân tộc qua môn Cơ sở văn hóa Việt Nam

By Trần Xuân Toàn

Môn học Cơ sở văn hóa Việt Nam lần đầu tiên được đưa vào chương trình học chính thức cho sinh viên ngoại ngữ chuyên ngành khoa học công nghệ khóa 1 - K45 năm học 2000 - 2001 của trường Đại học Bách Khoa Hà Nội. Đây là môn học nhằm cung cấp cho sinh viên những tri thức cần thiết cho việc hiểu một nền văn hóa giúp họ nắm được các đặc trưng cơ bản cùng các qui luật hình thành và phát triển của nền văn hóa Việt Nam.

Quá trình giảng dạy Cơ sở văn hóa Việt Nam trong môi trường của khoa học công nghệ đã đặt ra một số vấn đề cần nghiên cứu và tìm hiểu để tăng tính hiệu quả của môn học này và góp phần vào việc giới thiệu bản sắc đa dạng của nền văn hóa Việt Nam cho các đối tượng là sinh viên khối khoa học công nghệ như sinh viên trường Đại học Bách Khoa Hà Nội.

More...

Văn học Việt Nam qua con mắt thế hệ trẻ (bài sưu tầm)

By Trần Xuân Toàn

Văn Học Việt Nam
qua con mắt thế hệ trẻ
 

Đề 1:
Một bạn học sinh lớp 9 PTCS T.A Huế đã viết như sau:"Kiều là 1 người con gái tài sắc vẹn toàn song nàng đã bị chế độ phong kiến vùi vào đống bùn nhơ. Đến nỗi chịu không nổi nàng đã nhảy xuống sông Tiền giang tự vẫn. May thay lúc đó có một bà đảng viên đi công tác về bà liền nhảy xuống sông cứu nàng. Sau đó Kiều giác ngộ và đi theo con đường Cách Mạng."

More...

Thờ cúng tổ tiên không phải là tôn giáo

By Trần Xuân Toàn


Giáo sư Phan Ngọc là nhà nghiên cứu văn hóa nổi tiếng. Ông từng được giải thưởng Nhà nước cho công trình Tìm hiểu phong cách Nguyễn Du trong Truyện Kiều. Dưới đây ông nói về: Phong tục thờ cúng tổ tiên của người Việt không phải là một thứ tôn giáo.

More...

Lam - ba - đa mùa xuân

By Trần Xuân Toàn



LAM-BA-ĐA MÙA XUÂN

                                       trần xuân toàn  

Cuồng nhiệt và si mê
Những con tàu hàng ngàn tấn chòng chành
đang say.

Đấy là vũ khúc lam-ba-đa
từ Bra-xin dội  lại 

Lam-ba-đa lam-ba-đa
Bị chặn chân ngay từ trên đất nhà
Chỉ vì lam-ba-đa cuồng nhiệt đến trần truồng 

Tôi biết nói gì hơn trước em
Khi tôi cũng đảo chao
trong vòng xoay
của một lam-ba-đa - tình yêu như thế ?
 

Nhưng dẫu sao thì em cũng đã đến đây
Đã kịp xoay cùng tôi một vòng quay lam-ba-đa - tình yêu   thành thật đến điên cuồng
đã kịp nghe bài thơ tình của tôi trần trụi đến đau buồn 

A! Lam-ba-đa lam-ba-đa
Hãy đến cùng ta trong vòng tay xiết chặt
hổn hển lời em như xuân sớm dậy thì. 

More...

Chúc năm mới hạnh phúc thành đạt

By Trần Xuân Toàn





HAPPY NEW YEAR- KHÚC CA BẤT TỬ

 
It’s the end of the decade in another ten year times who can say what we’ll find what waitting down the line…” ( Tất cả  chúng ta đã biết được chuyện gì sẽ xảy ra vào cuối thập niên này…). Và chúng ta chúng ta sẽ biết những gì xảy ra cuối thập niên này cho đến tận hôm nay….

More...

30 năm khoa Ngữ Văn ngày ấy bây giờ ...

By Trần Xuân Toàn

Kỉ niệm 30 năm thành lập khoa Ngữ văn- trường ĐH Quy Nhơn (1977-2007)

KHOA NGỮ VĂN- ĐH QUY NHƠN
NGÀY ẤY BÂY GIỜ…. 

Hòa chung trong không khí tưng bừng kỷ niệm 30 năm thành lập trường ĐH Qui Nhơn ngày 30-12-2007 tập thể cán bộ - giáo viên và sinh viên Khoa Ngữ văn long trọng tổ chức lễ kỷ niệm 30 năm thành lập khoa; đồng thời cũng sẽ là ngày hội gặp gỡ giao lưu thắt chặt tình cảm giữa các thế hệ thầy và trò đã từng gắn bó với khoa trong suốt 30 năm qua.

More...

Giải thưởng Hội Văn nghệ dân gian Việt Nan 2007

By Trần Xuân Toàn

 
Ngày 23-12- 2007 tại Hà Nội Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam trao giải thưởng hằng năm:

Giải thưởng Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam 2007: Bội thu về số lượng nổi bật về chất lượng giá trị phát hiện

More...

Về phần văn học dân gian trong SGK lớp 10 (thí điểm)

By Trần Xuân Toàn

Tiên Dung công chúa


Mấy vấn đề về sách giáo khoa lớp 10 thí điểm

(phần Văn học Dân gian)

TS. Hồ Quốc Hùng
Khoa Ngữ văn Trường Đại học Sư phạm TP HCM


Chủ trương đổi mới sách giáo khoa và vấn đề dạy học văn ở nhà trường phổ thông của Bộ Giáo dục và đào tạo đã được khởi động từ thập niên 80 của thế kỉ trước. Việc chia ra hai bộ sách giáo khoa (phía bắc phía nam) chưa kịp rút kinh nghiệm để điều chỉnh thì bị nhập lại(1) rồi tách ra hai bộ như bây giờ luẩn quẩn mãi cho đến nay vẫn ở dạng thí điểm có thể vẫn chưa đến hồi kết thúc.

More...

Biểu tượng Giáng Sinh

By Trần Xuân Toàn


Ý nghĩa các biểu tượng Giáng Sinh

Tiết trời đang vào đông lạnh se sắt. Một mùa lễ Giáng sinh đang rộn ràng gõ cửa. Dù là người theo Công giáo hay không thì các bạn trẻ cũng muốn được hòa mình vào dòng người hướng về các nhà thờ để được nghe tiếng chuông yên bình chúc mừng sinh nhật của Chúa mà lòng tràn đầy cảm xúc.


Ở giáo đường nào cũng có hang đá máng cỏ ngôi sao cây thông Noel... Đêm về cùng người thân quây quần chúc một mùa Giáng sinh an lành với những món quà dễ thương. Vậy bạn đã biết hết ý nghĩa của các biểu tượng trong lễ mừng Chúa sinh ra đời chưa?


Hang đá và máng cỏ

Trong truyền thuyết Chúa sinh ra trong một hang đá nhỏ nơi máng cỏ của các mục đồng chăn chiên tại thành Bethelem. Ngày nay vào đêm 24/12 tại các giáo đường đều có hang đá với máng cỏ bên trong có tượng Chúa Hài đồng tượng Đức mẹ Maria chung quanh có những con lừa tượng Ba Vua một số thiên thần Thánh Giuse trên mái nhà có ánh sáng chiếu từ một ngôi sao hướng dẫn ba vua tìm đến với Chúa. Mọi người đều hướng về Chúa nhân từ cầu nguyện Chúa cứu rỗi cho nhân loại tránh khỏi chiến tranh nghèo đói và bất hạnh.


Cây thông Noel

Thời Trung đại trong nhiều lễ hội tại Ðức đều xuất hiện cây thông. Đây là loại cây sống trong khí hậu khắc nghiệt nhưng vẫn giữ được dáng vẻ mạnh mẽ vững chãi và màu xanh vĩnh cửu. Dần dần hình ảnh của loài cây này xuất hiện thường xuyên hơn và nó được coi là trung tâm của lễ hội nơi mọi người cùng nắm tay nhau nhảy múa xung quanh cây thông được trang trí công phu. Ngày nay gần tới dịp Noel người ta thường sắm một cây thông và trang trí lên đó những ngôi sao những quả châu dải kim tuyến lấp lánh hoa... Cây thông được xem là biểu tượng của niềm hy vọng và sức sống mới trong lễ hội đón chào năm mới.


Chiếc gậy kẹo

Vào năm 1800 một người làm kẹo ở Ấn Độ muốn biểu đạt ý nghĩa của lễ Giáng sinh qua một biểu tượng được làm bằng kẹo. Ông bắt đầu thực hiện ý tưởng của mình bằng cách uốn cong một trong những thỏi kẹo của mình thành hình một chiếc gậy kẹo. Qua cây gậy kẹo của mình ông đã kết hợp những biểu tượng thể hiện tình yêu và sự hy sinh của Chúa Jesus.

Màu trắng biểu hiện cho sự trong trắng và vô tội của Chúa Jesus. Sau đó ba sọc nhỏ tượng trưng cho những đau đớn mà Ðức Chúa đã phải chịu trước khi ngài chết trên cây thập tự giá. Ba sọc đó còn biểu hiện ba ngôi thiêng liêng của Chúa (sự hợp nhất của Cha Con và Thánh thần). Ông thêm vào một sọc đậm để tượng trưng cho máu mà Chúa đã đổ cho loài người. Khi nhìn vào cái móc của cây gậy ta thấy nó giống hệt cây gậy của người chăn cừu vì Chúa Jesus chính là người chăn dắt con người. Nếu bạn lật ngược cây gậy nó sẽ trở thành chữ J tượng trưng cho chữ cái đầu tiên của tên Chúa Jesus.


Ngôi sao Giáng Sinh

Ngôi sao 5 cánh thường xuất hiện rực rỡ đủ màu sắc trong mùa Giáng sinh. Một ngôi sao to lớn được treo ở chỗ cao nhất của tháp chuông nhà thờ. Từ đó căng giấy ra bốn phía có nhiều ngôi sao nhỏ treo đèn lồng và kết hoa rất đẹp mắt.

Ngôi sao trong lễ Giáng sinh có ý nghĩa đặc biệt theo tương truyền lúc Chúa vừa chào đời thì trên trời xuất hiện một ngôi sao rực rỡ. Ánh sáng tỏa ra mấy trăm dặm. Từ các vùng phía đông xa xôi nay thuộc lãnh thổ Iran và Syria có 3 vị vua được mặc khải tin rằng cứ lần theo ánh sáng ngôi sao tìm tới chắc chắn sẽ gặp phép lạ gọi là lễ ba vua. Từ đó ba vị tìm theo sự dẫn đường của ánh sáng để đến được hang đá thành Bethelem nơi Chúa đã ra đời. Ba vị này thân quỳ trước mặt Chúa dâng lên Chúa các phẩm vật trầm hương và vàng bạc châu báu.

Ngôi sao trở thành biểu trưng ý nghĩa trong mùa Giáng sinh và được treo chỗ trang trọng nhất ở các giáo đường cơ sở tôn giáo trong đêm Giáng sinh để nhớ đến sự tích trên. Do ý nghĩa ngôi sao còn tượng trưng cho phép lạ của Thượng đế.


Quà tặng trong những chiếc bít tất

Tương truyền rằng nhà kia có 3 cô gái trẻ đến tuổi lập gia đình nhưng không có chàng trai nào nhòm ngó đến vì gia cảnh quá nghèo. Đức giám mục Myra rất thương xót nên đã ném những đồng tiền vàng xuống ống khói nhà của ba cô gái. Những đồng tiền vàng rơi từ trên nóc nhà xuống đúng các đôi bít tất mà các cô treo hong bên lò sưởi. Khỏi phải nói cũng biết rằng các cô vui mừng đến thế nào. Họ đã có cơ hội để thực hiện nguyện ước của mình.

Câu chuyện thần kỳ kia được lan truyền đi khắp nơi ai ai cũng muốn mình trở thành người may mắn nên đều bắt chước 3 cô gái treo tất bên lò sưởi để hy vọng nhận được quà. Trẻ em hy vọng nhận được quà nhiều nhất. Mọi người trong nhà cũng nhân cơ hội này để tặng quà cho các em với mong muốn là các em sẽ ngoan ngoãn và học giỏi. Từ đó có tục trẻ em treo bít tất cạnh lò sưởi để nhận quà như mơ ước từ ông già Noel.


Bánh Buche Noel

Tổ tiên người phương Tây thường nhóm củi trong ống khói nhà họ tin rằng lửa càng kêu lách cách thì các thần dữ sẽ tránh xa. Ngày nay tập tục mất dần vì không mấy nhà còn ống khói. Thay vào đó theo sáng kiến của một thợ làm bánh ở Pháp năm 1875 người ta làm chiếc bánh ngọt có hình cây củi để mọi người thưởng thức trong đêm Noel và lưu truyền cho đến nay.


Ký hiệu Xmas

Từ viết tắt này có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp. Trong tiếng Hy Lạp Xristos là Chúa Jesus. Vào thế kỷ thứ XVI những người châu Âu bắt đầu dùng chữ cái đầu tiên của tên Ðức Chúa là “X” để viết tắt cho từ Christ trong Christmas.

More...

Hò giã gạo Ninh Hòa

By Trần Xuân Toàn

Hò giã gạo – Dân ca Ninh Hoà

Nguyễn Man Nhiên
 
Khánh Hòa là một tỉnh duyên hải với vùng biển dài có lắm đầm nhiều vịnh nên đã sản sinh nhiều điệu hò biển khá độc đáo như hò chèo thuyền hò khoan hò lưới đăng hò bá trạo… Bên cạnh đó còn có một số điệu hò nảy sinh trong môi trường giao lưu sinh hoạt vui chơi giải trí như điệu hò giã gạo trước đây từng rất thịnh hành ở huyện Ninh Hòa.

More...